Εξαιρετικά φτιαγμένη και συγκινητική, η ταινία είναι μια ιδανική ευκαιρία για αναψηλάφιση των γεγονότων πριν και μετά τη δολοφ0νία, μέσα από συνεντεύξεις με φίλους, συγγενείς και συνεργάτες, αλλά και για διερεύνηση του μύθου γύρω από το όνομα του Λαμπράκη, ακόμη σύμβολο για τον χώρο της Αριστέρας και γενικότερα.
Μιλήσαμε στον σκηνοθέτη του ντοκιμαντέρ, Στέλιο Χαραμπόπουλο («Τη Νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα Συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη», «Ημερολόγια Καταστρώματος–Γιώργος Σεφέρης»), για τις τεράστιες δυσκολίες της προετοιμασίας της ταινίας, την αφορμή πίσω από την δημιουργία της αλλά και την επίκαιρη διάσταση που έχουν πάρει κάποια στοιχεία της αφήγησής της.
Είναι μια τόσο θρυλική στιγμή και κομβικό σημείο, το κατεξοχήν πολιτικό έγκλημα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, ένα κομβικό σημείο. Τι ελπίζατε να προσθέσετε στη συζήτηση σχετικά με τον Γρηγόρη Λαμπράκη και την δολοφονία του συγκεκριμένα;
Ένας βασικός λόγος ήταν προσωπικός. Όταν ήμουν παιδί, είχα ακούσει για έναν καλό άνθρωπο που δραστηριοποιούνταν σε τόσους τομείς, ήταν γιατρός, αθλητής πολύ καλός, με κοινωνικό έργο. Και αυτό κάπως με είχε σημαδέψει. Και μετά από πολλά χρόνια, πριν περίπου 3-4 χρόνια, μου βγήκε η ανάγκη να κάνω μια ταινία για αυτόν τον άνθρωπο.
Στο ενδιάμεσο πάντα υπήρχε το ερωτηματικό μέσα μου σχετικά με το τι συμβαίνει ξαφνικά και ένας άνθρωπος ξεχωρίζει και γίνεται ήρωας, γίνεται μύθος. Ποια είναι αυτή η ανάγκη του κόσμου να φτιάξει μύθους, να φτιάξει πρότυπα;
Και κοιτώντας την ιστορία αυτή μισό αιώνα μετά, καταλαβαίνεις ότι όντως ήταν κομβικό σημείο, μπορούμε να μιλάμε πλέον για το πριν και το μετά. Διότι αμέσως μετά την δολοφονία, αλλάζει το πολιτικό τοπίο ταχύτατα και στην κεντρική πολιτική σκηνή, με την παραίτηση του Καραμανλή, αλλά και γενικά ο κόσμος σπάει το κλίμα της τρομοκρατίας, βγαίνει στους δρόμους, η νεολαία παίρνει τα πράγματα στα χέρια της, φτιάχνει λέσχες πολιτισμού.
Γίνεται μια πολύ μεγάλη δουλειά, μια άνοιξη που όμως μένει ημιτελής - η χούντα θα το διακόψει αυτό για τα καλά. Αλλά παραμένει το ερώτημα: ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος, η δολοφονία του οποίου έπαιξε τόσο βασικό ρόλο στην πολιτική πορεία της Ελλάδας;
Πόσο νωρίς στην διαδικασία της προετοιμασίας της ταινίας αποφασίσατε την παράλληλη αφήγηση, με την οποία ακούμε τις διηγήσεις των αυτόπτων μαρτύρων του τελευταίου 24ώρου του Λαμπράκη παράλληλα με ιστορίες από τη ζωή του και βασικούς σταθμούς της πορείας του;
Αρκετά νωρίς κατέληξα σε αυτό, πριν ολοκληρωθεί το πρώτο cut της ταινίας. Πίστευα ότι θα είχε ενδιαφέρον η ταινία να δείχνει παράλληλα την ιστορία της ζωής του και των πολιτικών γεγονότων, με το χρονικό της δολοφονίας του και του τι ακολούθησε. Είχα κάποιους ενδοιασμούς αν θα λειτουργήσει, μήπως κατακερματίζει την διήγηση και ο θεατής δεν μπορεί να την ακολουθήσει.
Αλλά ούτως ή άλλως αυτός ο μη-γραμμικός τρόπος μοντάζ με τις εγκιβωτισμένες αφηγήσεις μού αρέσει, το έχω κάνει και σε προηγούμενες δουλειές μου. Και παρόλο που υπήρχε ο κίνδυνος να χαθεί η ταύτιση με τον Λαμπράκη, από την άλλη έδινε ένα σασπένς, και νομίζω λειτούργησε.
Κατά τη διάρκεια της μεγάλης αυτής έρευνας, διαβάσατε, μάθατε κάτι για τον Λαμπράκη που σας εξέπληξε;
Σίγουρα, γιατί μπορεί να είχα αυτό το ενδιαφέρον από μικρός αλλά δεν είχα κάνει ποτέ πραγματική έρευνα. Μάθαινα πράγματα για τον Λαμπράκη διαβάζοντας τυχαία, δεν μάζευα υλικό. Οπωσδήποτε ανακάλυψα πράγματα, αλλά δεν ήταν τόσο συγκλονιστικά που να αλλάξουν την εικόνα που είχα.
Απλώς ενίσχυσαν αυτά που ήδη ήξερα, έκαναν πιο σαφή την εικόνα. Κυρίως τις άλλες του δράσεις ως κοινωνικός ακτιβιστής: όταν είχε πάει να διαμαρτυρηθεί για τους πολιτικούς κρατούμενους, έφαγε ξύλο και νοσηλεύτηκε με διάσειση δέκα μέρες στην κλινική της Αγίας Ειρήνης, μετά τον ξαναπιάσανε όταν προσπάθησε να βοηθήσει τους πλημμυροπαθείς στην μεγάλη πλημμύρα του '61 στις φτωχογειτονιές του Πειραιά, ή όταν συνελήφθη στις εκλογές του 1958 και τον πήγαν στο τμήμα.
Αυτά είναι πράγματα που δεν ήξερα, αλλά όλα συνάδουν με αυτά που γνώριζα. Ήταν ένας άνθρωπος που δεν ξέχασε τις ρίζες του, είχε γνωρίσει τον μόχθο των ανθρώπων και τον εκτιμούσε σε όλη του τη ζωή.
Και έτσι βρέθηκε στον κόσμο της Αριστεράς ο Λαμπράκης, δεν ήταν θεωρητικός μαρξιστής. Οι κοινωνικές του ευαισθησίες τον οδήγησαν σε αυτόν τον χώρο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου